Gruzja - przewodnik turystyczny
Położenie, powierzchnia i ludność
Gruzja to państwo o powierzchni 69 700 km2, na odległym zachodnim krańcu Wielkiego Kaukazu. Jest jedną z trzech republik zakaukaskich byłego ZSRR, położoną miedzy Morzem Czarnym a Morzem Kaspijskim. Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją. Gruzja to mozaika regionów autonomicznych o bardzo zróżnicowanym krajobrazie. Na północy kraju wielki Kaukaz tworzy niemożliwą wręcz do przebycia ścianę gór, których najwyższym szczytem jest wygasły wulkan Elbrus (5642 m n.p.pm.). Na południu znajduje się znacznie niższy Mały Kaukaz. Rozcinają go głębokie i wąskie doliny. Między dwoma łańcuchami gór rozciąga się rozległa niecka poprzecinana korytami rzek Roni i Kura. Stolicą kraju jest Tbilisi.
Gruzini stanowią ponad 80% populacji. Główne mniejszości to Azerowie, Armeńczycy, Rosjanie, Abchazowie i Osetyjczycy. Ponadto na terenie kraju mieszkają niewielki grupy Czeczenów, Chińczyków, Greków, Kurdów, Tatarów, Turków, Ukraińców oraz Żydów. Najliczniej wyznawaną, a zarazem oficjalną religią jest prawosławie, następnie islam, głównie w Adżarii i na terenach zamieszkanych przez Azerów. Kolejną dużą grupę stanowią wierni Kościoła ormiańskiego oraz wyznawcy judaizmu. Katolicy to zdecydowana mniejszość.
Oficjalnym i najpowszechniej używanym językiem jest gruziński a obowiązującą walutą jest lari. 1 lari (GEL) = 100 tetri.
Kultura i zwyczaje
Gruzini mają wiele wspólnego z innymi narodowościami śródziemnomorskimi. Cenią sobie lojalność wobec przyjaciół i rodziny oraz wykazują nieprzeciętną hojność wobec gości, nawet jeśli gospodarzy tak naprawdę na tę gościnność nie stać. Nawet jeśli próg gruzińskiego domu przekracza wróg, musi być traktowany dobrze i nie można wyrządzić mu krzywdy. Osoby spędzające wczasy w Gruzji i poruszający się po mniej uczęszczanych szlakach mogą często liczyć za zaproszenie do domu przez przygodnie spotkanych ludzi. Zapraszają oni na ucztę oraz na nocleg. Dzieje się tak na terenie całej Gruzji a więc również na terenach zamieszkałych głównie przez Ormian i Azerów.
Ważną częścią gruzińskiej kultury i życia społecznego jest supra - rodzaj przyjęcia, podczas którego tamada (mistrz ceremonii), wznosi kolejne toasty, przy których czasem uczestnicy przyjęcia śpiewają. Nikt nie może dotknąć kubka z winem, dopóki toast się nie zakończy.
Gruzini bardzo lubią sport. Tradycyjne dyscypliny sportowe to zapasy, łucznictwo, szermierka, rzut oszczepem, jazda konna oraz tskhenburti (rodzaj polo) i leloburti (gra podobna do rugby). Najpopularniejszym sportem jest jednak piłka nożna. Gruzini z powodzeniem uprawiają także koszykówkę, wspinaczkę i narciarstwo.
Gruzja to także kraj żywej kultury ludowej. Zwłaszcza w górskich regionach można uczestniczyć w prastarych festiwalach, które przypominają pogańskie rytuały.
Turystyka
Gruzja jest niezwykle atrakcyjnym turystycznie zakątkiem świata. Posiada egzotyczną i barwną przyrodę, liczne zabytki, prastarą kulturę oraz oryginalny folklor. W czasie kilkugodzinnej przejażdżki po kilku miastach można przemierzyć niemal wszystkie strefy klimatyczne. Równie szybko zmieniają się grupy etniczne, języki, religie i architektura.
Osoby decydujące się na wczasy w Gruzji z pewnością nie będą się nudziły. Każdy znajdzie tu coś dla siebie. Plażowicze mogą poleniuchować na wybrzeżu Morza Czarnego w okolicach Batumi, Sarpi i Kobuleti czy choćby na magnetycznych piaskach kurortu Ureki. Miłośnicy architektury zostaną pochłonięci zwiedzaniem licznych zabytków, np. oryginalnych świątyń chrześcijańskich liczących ponad 1000 lat, antycznych twierdz, monumentalnych miast skalnych oraz malowniczych starówek miast.
Natomiast amatorzy górskich wycieczek mogą wybrać się na wędrówkę po kaukaskich szlakach. Wycieczki w góry można urozmaicić sportem wodnym. Bystre rzeki (np. Rioni w Raczy) znakomicie nadają się na rafting a spokojniejsze odcinki (np. Mtkwari poniżej Groi) są wykorzystywane na spływy kajakowe.
Podróż
Polska nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych z Gruzją. Konieczna jest przesiadka w którymś z europejskich lub poza europejskich portów lotniczych. Austrian Airlines oferuje kilka razy w tygodniu przelot przez Wiedeń do Tbilisi. Turkish Airlines - połączenie przez Istambuł, Lufthansa - lot na trasie Warszawa-Monachium-Tbilisi, Airbaltic - trasa Ryga-Tbilisi, Flylal - trasa Wilno - Tbilisi.
Bilety lotnicze na wszelkie połączenia lotnicze można zamówić przez infolinię 0801 011 110 lub online, na stronie www.lotnicze-bilety.pl
Jeśli chodzi o połączenia kolejowe to pociągi kursują z Rosji i Azerbejdżanu (codzienne połączenia z Baku).
Osoby planujące dojechać na wczasy w Gruzji własnym samochodem muszą pamiętać, że nie ma możliwości dotarcia do państw Południowego Kaukazu drogą lądową przez Rosję. Od kilku lat Rosjanie traktują przejścia lądowe z Gruzja i Azerbejdżanem jako lokalne i odprawiają obywateli jedynie krajów Wspólnoty Niepodległych Państw. Polscy turyści chcący przejechać np. z Władykaukazu do Tbilisi są odsyłani do Soczi na połączenie promowe (nadkłada się dodatkowe 500 km).
Kuchnia
Kuchnia gruzińska szczyci się bogactwem potraw i orgią smaków. Na gruzińskim stole rzadko goszczą zupy, ale za to przed daniem głównym podaje się mnóstwo przekąsek. Może to być np. sałatka z pomidorów i bazylii z dodatkiem oleju słonecznikowego lub przepyszne sery, np. delikatny sulguni oraz długo dojrzewający pleśniowy ser dambali chaczo. Wiele potraw przyrządza się na bazie bakłażanów - badridżani. Mogą być one nadziewane jak i duszone z warzywami. Przekąską może też być sacwi - kurczak na zimno w sosie orzechowym, lobio - przetarta fasola lub najczęściej kojarzony z Gruzją placek serowy - chaczapuri.
Głównym daniem bywa często chinkali. Jest to rodzaj pieroga o oryginalnym kształcie z mięsnym farszem. Często przyrządzane są również mcwadi, czyli szaszłyki posypane przyprawami. Na jesieni przyprawia się je ziarenkami granatów. Innym przysmakiem jest kaszi - rodzaj gulaszu przyrządzany z flaków.
Na deser serwowane są słodkie konfitury, suszone i świeże owoce, np. figi, karalioki, arbuzy, melony, mandarynki, winogrona, jabłka, pomarańcze. Nie brakuje też słodyczy. Jedną z bardziej oryginalnych słodkości jest czurczchela. Są to nawleczone na nitkę orzechy laskowe zatopione w cieście, które powstaje z gęstego soku winogron.
Zwiedzanie
Górne Svaneti - jeden z regionów Kaukazu, gdzie znaleźć można wyjątkowe wioski, budowane w średniowiecznym stylu, oraz wysokie, „wieżowe" domy.
Katedra Bagrata i Monastyr Gelati.
Zabytki w Mccheta - przykład średniowiecznej sakralnej architektury Kaukazu. Ukazują wysoki poziom zarówno artystyczny, jak i kulturowy panujący w Gruzji.
Sihnahi - miasto, w którym znajduje się potężna forteca z drugiej połowy XVII wieku.
Park narodowy Bordżomi-Charagauli - leżący w pobliżu Bordżomi park narodowy.
Okolice Davit Gareji - przepiękne skalne miasto.
Ushguli - wioska położona w górach w Swanetii z widokiem na lodowiec.
Rezerwat Kazbegi - teren obfitujący w różnorodne gatunki flory i fauny oraz ogromne wodospady i przepiękne krajobrazy
Zdrowie
Nie są wymagane żadne szczepienia. Warto jednak wziąć pod uwagę, że w Gruzji występuje ryzyko zarażenia żółtaczką pokarmową, cholerą, dyfterytem czy gruźlicą. Dużej ostrożności wymaga kupowanie żywności na bazarze i spożywanie wody. Najlepszym źródłem wody pitnej są wysokiej jakości butelkowane wody mineralne i źródlane. W obszarach górskich można bez obawy pić wodę ze źródeł i publicznych ujęć wody, która rurociągami jest sprowadzana bezpośrednio z okolicznych gór. Z racji zanieczyszczeń bakteryjnych należy wystrzegać się kąpieli w rzekach oraz w niektórych jeziorach. Opieka medyczna jest na bardzo niskim poziomie. Turyści muszą płacić za wizytę u lekarza. Dlatego też przed wyjazdem dobrze jest zaopatrzyć się w polisę ubezpieczenia zdrowotnego.
Ambasada
Ambasada RP
w Tbilisi ul. Zubałaszwili 19
0108 Tbilisi
tel. (0-099532) 92-03-98, fax. (0-099532) 92-03-97
e-mail: ambpolgruzja@access.sanet.ge